Wie zich verdiept in de geschiedenis van de gemeente Coevorden ontdekt al snel dat die geschiedenis niet alleen in de stad zelf te vinden is. Ook de dorpen en buurtschappen hebben ieder hun eigen verhalen, families, gebouwen en herinneringen. Een mooi voorbeeld daarvan is de Stichting Historisch Schoonoord en Omstreken.
De stichting houdt zich bezig met het verzamelen en bewaren van historisch materiaal uit Schoonoord en de directe omgeving. Daarbij gaat het vooral om foto’s, maar ook dia’s en films behoren tot de collectie. Het doel is eenvoudig maar belangrijk: voorkomen dat waardevolle herinneringen aan het dorp en zijn inwoners verloren gaan.
https://historisch-schoonoord.nl/
Foto’s bewaren voor het nageslacht
Een bijzondere activiteit van de stichting zijn de zogenoemde scandagen. Inwoners kunnen daarbij hun oude foto’s meenemen. De foto’s worden gedigitaliseerd, waarna de eigenaar het oorspronkelijke materiaal direct weer mee naar huis kan nemen.
Dat is een praktische manier om historisch materiaal veilig te stellen. Een oude foto hoeft daardoor niet uit handen van de familie te verdwijnen om toch onderdeel te worden van een historische collectie.
In 2019 organiseerde de stichting al haar dertiende scandag. Daarbij werd specifiek gezocht naar foto’s van onder andere de Slenerweg en de omgeving van Zweelerveld. De stichting verzamelde niet alleen materiaal uit Schoonoord zelf, maar ook uit plaatsen en gebieden in de omgeving, waaronder De Kiel, Wezuperbrug, Kibbelveen, Odoornerveen, De Voshaar, de Knienebargen en Zweelerveld.
Een digitaal dorpsgeheugen
Het verzamelde materiaal werd toegankelijk gemaakt via de website Alleschoonoorders.nl. De Nederlandse Genealogische Vereniging noemt de stichting eveneens in haar overzicht van historische organisaties in Drenthe en verwijst daarbij naar Alleschoonoorders.nl en Schoonoordnet.nl. De stichting brengt bovendien het historische blad Aold Skonnerd uit.
Daarmee is in Schoonoord een digitaal dorpsgeheugen ontstaan waarin oude foto’s en verhalen een nieuwe bestemming krijgen.
Waarom lokale geschiedenis belangrijk is
Het werk van Stichting Historisch Schoonoord en Omstreken laat zien hoe belangrijk lokale initiatieven zijn. Geschiedenis bestaat immers niet alleen uit grote gebeurtenissen, bekende personen en monumentale gebouwen. Juist de foto’s van een verdwenen winkel, een schoolklas, een boerderij, een dorpsfeest of een gezin vertellen hoe het dagelijks leven er vroeger uitzag.
Veel van dat materiaal bevindt zich nog altijd bij mensen thuis. Wanneer foto’s niet worden gedigitaliseerd en verhalen niet worden vastgelegd, bestaat het risico dat deze informatie langzaam verdwijnt.
Daarom zijn organisaties als Historisch Schoonoord van grote waarde. Zij zorgen ervoor dat persoonlijke herinneringen uiteindelijk onderdeel kunnen worden van het gezamenlijke historische geheugen van een dorp.
Schoonoord binnen de geschiedenis van de gemeente Coevorden
Schoonoord heeft bovendien een bijzondere plaats binnen de gemeente Coevorden. Het dorp is nauw verbonden met het Ellertsveld, het Sleenerzand en de bekende sage van de reuzen Ellert en Brammert. In en rond Schoonoord bevinden zich daarnaast belangrijke sporen van de Drentse geschiedenis, waaronder het hunebed De Papeloze Kerk en het Openluchtmuseum Ellert en Brammert.
De geschiedenis van Schoonoord is daarmee veel breder dan alleen de geschiedenis van het dorp zelf. Het is een geschiedenis van ontginning, landbouw, veen, bos, infrastructuur, bewoners en veranderende dorpsgemeenschappen.
Samen bewaren wat anders verloren gaat
Stichting Historisch Schoonoord en Omstreken en initiatieven zoals Database Coevorden hebben uiteindelijk hetzelfde doel: de geschiedenis van onze omgeving bewaren en toegankelijk maken voor volgende generaties.
De manier waarop dat gebeurt kan verschillen. Waar de één vooral werkt vanuit een dorpsarchief en historische foto’s, kan de ander gebruikmaken van een uitgebreide digitale database, zoekfuncties en moderne technieken zoals kunstmatige intelligentie.
Maar de basis blijft hetzelfde: het verzamelen van verhalen, foto’s en documenten voordat ze verloren gaan.
Want een oude foto is misschien maar een stukje papier.
Maar achter iedere foto zit een verhaal.
En juist die verhalen maken de geschiedenis van Schoonoord, Coevorden en de omliggende dorpen levend.
